Kötü Davranışlar: Çözüm Yolları

Kısa cevap: Köpek davranış problemi cezayla değil, nedeni bulmakla çözülür. Isırma, üstüne atlayıp sarkıntılık etme ve eşya tahribatı çoğu zaman üç şeyin sonucudur: yetersiz egzersiz, belirsiz kurallar ve yanlış zamanlanmış tepkiler. Sıralama şudur: sağlık kontrolü, ihtiyaçların karşılanması, ortam düzenlemesi, alternatif davranış öğretimi. Bu dört adımı sırayla uygularsanız çoğu problem 2-6 hafta içinde belirgin şekilde azalır.

Önce Nedeni Ayırt Edin

Aynı davranış farklı nedenlerden çıkabilir. Tepkiyi nedene göre seçmek gerekir.

• Ağrı ve sağlık: Ani karakter değişimi, dokunulunca hırlama, tek taraflı huysuzluk. Diş ağrısı, kulak enfeksiyonu, eklem sorunu ilk şüphelilerdir. Ağız içi bakımı ihmal edilen köpeklerde ağza dokunma direnci sıktır.
• Enerji fazlası: Akşamüstü çıldırma, mobilya kemirme, sürekli hareket. Günlük aktivite ihtiyacı karşılanmıyor demektir.
• Korku: Kuyruk altta, kaçış arıyor, sıkışınca ısırıyor. Sosyalleşme dönemi eksik geçmiş köpeklerde yaygındır.
• Öğrenilmiş kazanç: Atlayınca ilgi görüyor, havlayınca kapı açılıyor. Davranış işe yarıyorsa tekrarlanır.
• Ayrılık kaygısı: Tahribat sadece siz yokken ve genelde kapı çevresinde. Bu ayrı bir konudur, sıradan can sıkıntısıyla karıştırılmamalı.

Isırma ve Ağzını Kullanma

Yavrularda ağız kullanmak normaldir; hedef şiddeti azaltmaktır. Yetişkinde ısırma her zaman ciddiye alınır.

1. Diş geçtiği an oyunu sessizce bitirin. Bağırmayın, elinizi hızla çekmeyin; hızlı hareket kovalama tetikler.
2. 3-5 saniye tamamen ilgisiz kalın. Sonra oyuncakla oyunu tekrar başlatın.
3. Elleri oyuncak yerine kullanmayı bırakın. Ev halkının tamamı aynı kuralı uygulamalı.
4. Diş çıkarma döneminde soğuk, dayanıklı kemirme nesneleri bulundurun.

Uyarı işaretlerini bastırmayın. Hırlama bir iletişimdir. Hırladığı için cezalandırılan köpek uyarmayı bırakır, doğrudan ısırmaya geçer. Doğru yaklaşım hırlamanın nedenini ortadan kaldırmaktır: kaynağı elinden almayı bırakın, mama kabının yanından geçerken değer katın, dokunma toleransını tırnak kesme ve tımar alıştırmalarında olduğu gibi küçük adımlarla artırın.

Kaynak koruma varsa "takas" öğretin. Elinizde daha değerli bir şey belirir, o bıraktığında takas olur. Böylece yaklaşmanız tehdit değil kazanç sinyaline dönüşür.

Üstüne Atlama ve Sarkıntılık

Bu davranışlar dikkat, heyecan ve stres boşaltmayla ilgilidir; çoğu zaman cinsel değildir.

• Atlama: Dört ayak yerdeyken ilgi verin. Atladığında sırtınızı dönün, gözle temas kurmayın. Kapıda "otur" pozisyonunu ödüllendirin, kapıyı yavaş açın.
• Bacağa sarılma: Sakince ayrılın, köpeği başka bir işe yönlendirin: koku oyunu, kemirme nesnesi, kısa itaat serisi.
• Tetikleyiciyi azaltın: Aşırı heyecanlı karşılaşmalar, uzun süreli kucak oyunları, misafir kalabalığı bu davranışı besler.
• Sık ve ısrarlı ise kısırlaştırma konusunu veteriner ile değerlendirin. Kısırlaştırma tek başına sihirli çözüm değildir; öğrenilmiş alışkanlık eğitimle silinir.

Eşya Tahribatı

Tahribatta ceza işe yaramaz, çünkü olay siz yokken olur. Ortamı ve programı düzenlemek gerekir.

• Yalnız bırakmadan önce 20-30 dakika yürüyüş. Yorgun köpek dinlenir.
• Erişimi kısıtlayın. Bir oda, kapı bariyeri veya alıştırılmış bir kafes yeterlidir.
• Beslemeyi işe dönüştürün: yavaşlatıcı kap, koku matı, mama saçma. Bu, mama kabından hızlı yeme alışkanlığını da azaltır.
• İzin verilen kemirme nesnelerini net tutun. Eski terlik vermek ayakkabı ile oyuncağı ayırt etmesini imkânsız kılar.
• Kalıp analizi yapın: hangi saatte, hangi eşya, kapının ne kadar yakını? Kapı ve pencere odaklı hasar kaygıya işaret eder.

Çalışan Bir Plan Nasıl Kurulur

Ölçün. Bir hafta boyunca davranışın gün içindeki sayısını not edin. Sayı düşüyorsa plan doğrudur. Sabit kalıyorsa tetikleyiciyi yanlış tanımlamışsınızdır. Temel komut çalışması yoksa önce oradan başlamak gerekir; oturma, bekleme ve isme dönme davranış çalışmasının altyapısıdır. Tuvalet eğitimi eksikse onunla birlikte yürütmeyin, önce onu bitirin.

Ev halkının tutarlılığı tek başına en güçlü araçtır. Bir kişi atlamaya izin verirken diğeri yasaklarsa köpek kuralı öğrenemez. Kuralları yazın, buzdolabına asın.

Sık Sorulan Sorular