Evcil Hayvanlarda Alerji Belirtileri

Kısa cevap: Evcil hayvan alerjisi çoğunlukla deride başlar. Sürekli kaşınma, kızarıklık, kulak enfeksiyonları ve pati yalama en sık görülen belirtilerdir. Kedilerde ek olarak aşırı tüy yalama ve kabuklu döküntüler, köpeklerde ise tekrarlayan kulak iltihabı öne çıkar. Tanı tek bir testle konmaz; öykü, deri muayenesi, parazit kontrolü ve gerekiyorsa 8 haftalık eleme diyeti ile adım adım ilerlenir.

Alerji Nedir, Nasıl Ortaya Çıkar?

Bağışıklık sistemi zararsız bir maddeyi tehdit sanır. Aşırı tepki verir. Bu tepki insanlarda genelde burun ve gözde, kedi ve köpeklerde ise deride görünür hale gelir.

Alerjiler üç ana gruba ayrılır:

• Pire tükürüğü alerjisi: Tek bir pire ısırığı bile haftalarca kaşıntı yapabilir.
• Çevresel alerji (atopi): Polen, ev tozu akarı, küf, çim. Genelde mevsimseldir.
• Besin alerjisi: Çoğunlukla protein kaynağına karşıdır. Mevsimsizdir, yıl boyu sürer.

Çevresel alerjiler ilk kez sıklıkla 1-3 yaş arasında belirir. Besin alerjisi her yaşta başlayabilir.

Köpeklerde Alerji Belirtileri

• Pati yalama ve çiğneme: Pati arası kızarır, tüyler kahverengiye döner.
• Tekrarlayan kulak enfeksiyonu: Antibiyotikle geçer, birkaç ay sonra döner. Bu döngü alerjinin klasik habercisidir.
• Karın, kasık ve koltuk altında kızarıklık: Tüysüz bölgeler daha kolay görünür.
• Kuyruk dibinde kaşıntı: Pire alerjisinin tipik yeridir.
• Yüzü halıya sürtme, göz çevresinde ıslaklık.
• Yağlı, kepekli, kötü kokulu deri: İkincil maya ve bakteri üremesi eklenmiştir.

Kedilerde Alerji Belirtileri

Kediler kaşınmayı gizler. Sahip çoğu zaman kaşıntıyı görmez, sonucunu görür.

• Aşırı yalamadan kaynaklı tüy dökülmesi: Karın ve bacak içi simetrik olarak seyrelir. Deri sağlam görünür.
• Kabuklu, darı tanesi gibi döküntüler: Sırt ve boyunda elle hissedilir.
• Baş ve boyunda derin tırmalama yaraları.
• Çene altında siyah noktalar veya şişkinlik.
• Hırıltı, öksürük: Astım benzeri tablo, kediye özgü bir alerji görünümüdür.

Tüy yumağı kusma ve sindirim şikâyetleri de eşlik edebilir. Kedi sağlığını düzenli kontrol etmeye alışkın olanlar bu değişimleri erken yakalar.

Alerji mi, Başka Bir Şey mi?

Kaşıntının tek nedeni alerji değildir. Ayırt edilmesi gerekenler:

Bu yüzden veteriner ilk adımda parazit ve enfeksiyonu dışlar.

Tanı Nasıl Konur?

1. Ayrıntılı öykü: Şikâyet ne zaman başladı, mevsimsel mi, hangi mama veriliyor, ödül olarak ne yeniyor.
2. Deri kazıntısı ve sitoloji: Uyuz, maya, bakteri aranır.
3. Mantar kültürü veya lamba muayenesi: Gerekliyse yapılır.
4. Sıkı parazit kontrolü: 6-8 hafta düzenli, tüm evdeki hayvanlara. Pire alerjisi bu şekilde dışlanır.
5. Eleme diyeti: Daha önce hiç yenmemiş tek protein ya da hidrolize mama, en az 8 hafta. Ödül, çiğneme kemiği, insan yemeği dâhil hiçbir ek yok. Sonra eski mamaya dönülür; şikâyet geri gelirse besin alerjisi doğrulanır.
6. Alerji testleri: Kan veya deri içi testler çevresel alerjenleri belirlemek ve aşı tedavisi planlamak için kullanılır. Tek başına teşhis koymaz.

Kan testiyle besin alerjisi aramak yanıltıcı sonuç verir. Altın standart eleme diyetidir.

Evde Yapabileceğiniz Pratik Hazırlık

• Kaşıntı günlüğü tutun: Günde 1-10 arası puan verin, tarih yazın.
• Fotoğraf çekin: Kızarıklık muayene günü sönebilir.
• Etiketleri saklayın: Mama ve ödüllerin içerik listesini götürün.
• Yıkama sıklığını not edin: Hangi şampuan, kaç günde bir.
• Ev içi değişiklikleri yazın: Yeni deterjan, yeni yatak, taşınma.

Bu notlar teşhis süresini kısaltır. Beslenme hatalarını gözden geçirmek de çoğu vakada ilk faydayı sağlar.

Destekleyici Bakım

• Haftalık nemlendirici, yulaf veya klorheksidin içerikli şampuanla yıkama kaşıntıyı azaltır.
• Omega-3 takviyesi deri bariyerini destekler; etkisi haftalar içinde görülür.
• Pati silmek, polen mevsiminde dışarıdan gelen alerjen yükünü düşürür.
• Yatak örtüsünü 60 derecede yıkayın, akar yükünü azalt